5 poemas de Magdalena Caparovska en macedonio y en español

Imagen: http://www.vallejoandcompany.com/

Magdalena Caparovska nació en Skopje en 1983. Graduada en Psicología en la Universidad de Salónica. En 2012 comienza a trabajar como consejera matrimonial en el Instituto del matrimonio y la familia en Skopje. Trabaja también en Global Plus como consejera de recursos humanos. Además de la psicología y las artes, la escritura es también su pasión. Escribe desde una edad temprana, tanto prosa como poesía. Ha participado en la mayoría de concursos literarios, festivales y workshops. Su obra ha formado parte de algunas publicaciones y en algunos medios digitales. Participa también en los blogs Mintsquare y Bidisvoj. En 2016 en colaboración con la artista Ivana Pirkovska realizan el proyecto experimental multimedia “Циклус(и) (+) (-)”. En 2017 el centro editorial “Tri” publica su primer libro de poesía “Elenot slusha vinozhito”. En 2018 forma parte del equipo de la escuela de escritura creativa “Writing Studio”. El mismo año la revista de literatura Sovremenost publica cinco de sus poemas inéditos. Su último libro de poemas “Skrshen avatar” será publicado por “Sovremenost”.

Estas traducciones fueron publicadas en la revista online Vallejo & Co.

Мртва птица

Во жолтиот, набабрен мев
сѐ уште се огледува сонцето.
Клунот и е крив,
вратот - скршен.

Кој ѝ го одзел животот на птицата?
Кој ѝ ја стишил песната?
Нејзиното студено тело молчи.

Ја газат возила
додека лежи врз прагот од бензинската пумпа.
Минувачи вртат погледи...
Рој мушички полукружно ја чатат - букети нема.
Асфалтот не е земја,
па не умее да ја земе в прегратки.

Не можам да заспијам,
не сакам да сонувам...
во мислите ми пее мртвата птица.

Ave muerta

En su inflado vientre amarillo
el sol aún sigue reflejado.
Su pico está torcido.
Su cuello, roto.

¿Quién le quitaría la vida al ave?
¿Quién le enmudecería su canto?
Su frío cuerpo permanece callado.

Los vehículos la atropellan
mientras permanece acostada
en el umbral de la gasolinera.
Los viandantes desvían sus miradas…
Un enjambre de moscas permanece
a su alrededor. No hay flores.
El asfalto no es la tierra
por lo que no puede agarrarla con sus brazos.

No puedo dormirme,
no quiero soñar…
El ave muerta sigue cantando
en mis pensamientos.

Пејзаж во создавање

Едната хемисфера е лага
другата вистина.
Јас сум јазот измеѓу;
која сум и што барам?

На овој брег
реката ја нарекле среќа,
езерото модро – тага.

Paisaje en construcción

Un hemisferio es mentira
el otro verdad.
Yo me hallo en la zanja que los separa.
¿Quién soy yo y qué es lo que busco?

Por estas orillas
llamaron al río cariño
y al lago cerúleo
tristeza.

Разделување

Разделување е тлото без тебе
но разделување е и ова дрво… на кое цутиме.
Разделување е песочниот часовник во мојата кујна
и облачниот поглед од твојот прозорец.

Разделување е оваа пустина
разделувањето врз моите рожници бои пајажина
разделување се сите точки кои ги ставаме
а се враќаат цели
редат, нижат,
долга, долга пукнатина.

Разделување е и мостот
кога стапките твои по него се во туѓа придружба
и моите лутања, таму долу.
Разделување е и зракот
зракот прекршен во морска длабочина.

Разделување е кратерот каде се споиле нашите тела
разделување е бездната што ја крадеме
разделени се и нашите усни, нашите дланки;
светот во кој постоиме е една чудeсна, широка,
неодложна, неизвесна, неспокојна – разделба.

Separación

Separación es la tierra sin tí
Pero también es aquél árbol en el que florecemos.
Separación es el reloj de arena de mi cocina
y la mirada nebulosa desde tu ventana.

Separación es este desierto
Una separación sobre mis córneas de color telaraña
Separación son todos los puntos que hacemos
y que se vuelven enteros
formando
en lineas y secuencias
una gran grieta.

Separación es también el puente
cuando tus pasos andan por él como en una
ajena compañía
y mi soledad permanece allí abajo.
Separación es el rayo
Un rayo roto en la profundida del mar.

Separación es el cráter donde
se fusionaban nuestros cuerpos
Separación es el abismo que robamos
separados están también nuestros labios,
las palmas de nuestras manos;
el mundo que habitamos es una maravillosa,
amplia, urgente, incierta e inquieta separación.

Безвременски фрагменти

Мирисот на липите ги засени колачињата.
Мирисот на липите се прикраде до вљубените.
Мирисот на липите ги понесе и мудреците.
Мирисот на липите ги довлечe алергиите.
Мирисот на липите, вовлечен во косите на девојките,
пролетта ни ја донесе дома.

Боите на липите ни ги исцртуваат чекорите.
Боите на липите флертуваат бесрамно со инсектите.
Боите на липите се пријателки на сонцето.
Боите на липите навечер ги покрива небото.

Ѕвонот на липите го сонуваат децата.
Ѕвонот на липите го имитираат птиците.
Ѕвонот на липите го насетуваат и бандерите.
Ѕвонот на липите вибрира по патеките… мостовите.
Ѕвонот на липите одекнува низ сеќавањeто
- на градот во преродба.

Fragmentos atemporales

El aroma de las tilias hacía sombra a las galletas.
El aroma de las tilias silenciosamente acecha a los enamorados
El aroma de las tilias lleva a los sabios en alto.
El aroma de las tilias ha traido las alergias.
El aroma de las tilias en los cabellos de las muchachas
nos trajo la primavera a casa.

Los colores de las tilias nos dibujan los pasos.
Los colores de las tilias coquetean descaradamente con los insectos.
Los colores de las tilias son amigos del sol.
Los colores de las tilias cubren el cielo por la tarde.

Las campanadas de las tilias las suenan los niños.
Las campanadas de las tilias las imitan los pájaros.
Las campanadas de las tilias las sienten los postes.
Las campanadas de las tilias vibran por los caminos y los puentes.
Las campanadas de las tilias resuenan a través de la memoria
de una ciudad renaciendo.

Што ако...

Кога на еден ден
пратените електронски пораки
би ги замениле со црни гаврани
темни крилја би ни го прекриле небото.
Гласни клунови – би ни го голтнале мирот;
Распарани канџи – би ни ја грабнале самата светлина.

Кога на една ноќ
онлајн информациите би се претвориле во капки:
надојдени брзаци, диви бранови, улави мориња и океани
не би ни дозволиле да го дочекаме утрото.
Водена стихија би ни ги потопила соништата,
токму, пред да се разбудиме.

Y qué si…

Y qué si algún día
las transmisiones electrónicas
fueran reemplazadas por cuervos negros
y sus alas oscuras cubrieran los cielos.
Sus picos estridentes se tragarían la paz
Sus rasgadas garras nos arrebataría la luz misma.

Y qué si alguna noche
la información online se convirtiera en gotitas:
los rápidos de los ríos desbordados que junto a las olas salvajes
y a los mares y océanos frenéticos no nos permitiera esperar el mañana.
La fuerza del agua nos hundiría los sueños
justo antes de que nos hayamos despertado

Traducción del macedonio al español: Marco Vidal González

Descubre más poesía macedonia en español:


- 5 poemas de Mitko Gogov en macedonio y en español 
- 6 poemas de Stefan Markovski en macedonio y en español

¡Síguenos en facebook!  

5 poemas de Mitko Gogov en macedonio y en español

Mitko Gogov es escritor, artista conceptual y publicista. Recibió el premio Enahalon de Struga Poetry Evenings, el premio Angelo La Vecchia (Sicilia-Italia) y los premios Poetski literaturni iskri y Poetski slem en Prilep, entre otros. En la actualidad, se desempeña como presidente de la Asociación Kontekst – Strumitsa, para el desarrollo de la cultura y la defensa del patrimonio cultural y como organizador del evento poético global 100 mil poetas por el cambio (Macedonia); a la par, es editor de las webs www.strumicaonline.net y www.reper.net.mk. Ha publicado en poesía Ledena voda (2011 y 2014).

Los siguientes poemas de Mitko Gogov en la traducción de Marco Vidal fueron publicados de manera inédita en la revista Vallejo Co.

[само малку молитва]

кога си тивок тогаш најмногу зборуваш,
кога сонуваш тогаш најмногу гледаш.
се будат слоновите со оркестарoт во тебе
- ловџиите за прв пат се плашат од сопствените труби.
гледај во себе додека внимаваш да не ја настапнеш тревата.
во собата мирисаат сите ноќи
кои не успеавме да ги создадеме. ѕвездите заспаа чекајќи
на подот. по извалканите плочки сѐ уште траги, маленкоста
како сенка се крие помеѓу фугите.
ќе си заминеме без да се лутиме на
цвеќињата, на танцот кој го претворил виолетовото во жолто.

во вентилаторот на ноќта испуштаме уште една молитва
- ментална прашина
што во космосот го игра најтажниот сон.

[solo una breve oración]

cuando estás en silencio es cuando más hablas
cuando sueñas es cuando más observas
los elefantes y su orquesta se despiertan en tí
por primera vez los cazadores tienen miedo
del propio sonido de la victoria.
mira en tu interior mientras intentes no pisar la hierba.
en la habitación huelen todas las noches
que no logramos crear. las estrellas se quedaron dormidas esperando
en el suelo. en los sucios azulejos están aún las huellas,
la insignificancia se esconde como una sombrа entre los resquicios.
nos iremos sin habernos enfadado con
las flores, ni con el baile que transformó el violeta en amarillo.
en el ventilador de la noche dejamos caer una oración más:
un polvo mental
que en el cosmos representa el sueño más triste.

стихофната штафета е предадена

(алармот за опстанок на човештвото е активиран)
сирената на грозоморниот страв
од воените кули на потсвеста го
одекнува полицискиот час на душата.
мозокот се грчи, желудникот се кине
– комуникацијата полека згаснува.
под мостот на очекувањата,
небаре скитници-латици во космосот
благодарно се пеат стиховите за бунт.
во болка громолачно грчат гласните жици
на бестрашните луѓе без коски.
не постои пендрак посилен од последната
животната солза на ноќните бегалци од домот.
тираните, тие небожни пајтонџии на
смртта, земјожелни киднапери на
визијата за спас на духот,
наместо поддршка на ангелскиот скок
да се видат крилјата небожедни,
со камшик ја рушат огнената срж на векот.
мислите, тие кревки алки, полека се откинуваат
од корпусот на свеста, се удираат во решетките
како затворени птици. не одлетуваат, тагуваат.
во сува дупка ги закопуваме,
без семе,
без вода,
сите лошотии, гревот.
нема дожд или поплава која може да го
измие настанатиот нечовечен и дрзок чекор.
уште колку пати е повторно да го легитимираме
ужасот на светот?!

Pasando el relevo poético

(la alarma para la supervivencia de la humanidad está activada)
la sirena del miedo terrorífico
de las torres de vigilancia del subconsciente
da el toque de queda.
el cerebro se convulsiona, se encoge el estómago:
la comunicación poco a poco se va desvaneciendo.
bajo el puente de las expectativas,
como si unos mendigos cosidos a parches en el universo
con gratitud cantaran himnos de rebelión.
las cuerdas vocales de las intrépidas personas
sin huesos retumban de dolor
no existe porra más fuerte que la última
lágrima echada por la vida de los nocturnos fugitivos del hogar.
los tiranos, estos profanos jinetes de la muerte,
estos secuestradores terrenales de la visión
de la salvación del espíritu,
en lugar de apoyar el salto angelical
para poder ver así las alas que apuntan a los cielos,
con un látigo destruyen la médula ardiente del siglo
los pensamientos, aquellos frágiles eslabones,
que poco a poco se van separando
del cuerpo de la conciencia,
se golpean contra las rejas
como pájaros encerrados. no vuelan, sufren.
En un agujero seco enterramos,
sin semillas,
sin agua,
todos los males, los pecados.
no hay lluvia, ni siquiera una inundación que pueda
barrer la insolente huella inhumana.
¿cuántas veces más seguiremos legitimando
el horror de este nuestro mundo?

легитимирање на ужасот

на столиците седат испокршени силуети
на робовите на пропаста,
занемена публика со сериски број.
со аплауз се поздравува секој нов чекор
на горчливиот живот.
секојдневието боцка од сите страни.
претворено е во наострен кактус
кој сите отровни игли
ги насочил кон нас.
во хаотичен транс луѓето се расфрлаат
со своите негативни особини,
за секое злонамерно дело
слават,
се гордеат.
ако треба да му се додели орден на ова време,
тоа сигурно би било орден за самоуништување.

Legitimando el horror

en los sillones están sentadas las siluetas rotas
de los esclavos del abismo:
un público enmudecido con número de serie.
cada nuevo paso en la vida amarga lo saludan con un aplauso.
el día a día pincha por todas partes.
transformado en un cactus afilado
que mantiene todas sus agujas venenosas
apuntando hacia nosotros.
en un trance caótico la gente se arroja
con sus negativas peculiaridades.
de cualquier acto malicioso
se enorgullecen,
lo glorifican.
si hubiera que concederle una orden a este tiempo,
ésta sería seguramente la orden de la autodestrucción.

ЗМЕJОТ И СВЕТЛИНАТА

Стари змеjови преминуваат
нови sвезди се раѓаат.
Душите левитираат
меѓу звуците на безвременното.
Во нашите тела се крие универзум
подготвен да подари живот
на светлината.
Мигове на тивко пролевање спокоj,
изворите се полнат нови соништа.
Во умот `ртат нови хоризонти,
кристална прашина од крилjата
си игра со човечноста.

DRAGÓN Y LUZ

Viejos dragones transitando,
nuevas estrellas naciendo
Las almas levitan
entre los sonidos de la atemporalidad.
En nuestros cuerpos se esconde un universo
preparado para dar vida
a la luz.
Instantes de un silencioso derrame de tranquilidad,
los manantiales se van llenando de nuevos sueños.
En la mente germinan nuevos horizontes,

un polvo de cristal de alas
está jugando con la humanidad.

:анатомија на топлината

оти се испомешани кодовите,
оти вистинската мисла се заменува со
некоја навидум важна.
Оти сме генерирани патриоти
на ненапишаната историја.
Затоа сме ништожна прашина,
заборавена ѕвезда пред умирање
- желба на Маите да се преродиме.
Некаде во дупчињата на артериите
играме загревање
- како тулите и стаклената волна
во електричната печка.
Анатомија на топлината.
Се идентификувам во секоја пора
на дрвјата,
центарот на мојот дом го барам во
распуканите засушени полиња.
Потоа од грутките го правам планетарниот систем,
универзумот на скриените подземни води
моjот Космос

:anatomía del calor

porque los códigos están mezclados,
porque el verdadero pensamiento es
sustituido por alguno aparentemente
importante.
Porque somos patriotas generados
por la historia no escrita.
Es por ello porque somos polvo insignificante,
una moribunda estrella olvidada:
el deseo maya de renacer.
En algún lugar por la amplitud de las arterias
jugamos a calentarnos:
como los ladrillos y la lana de vidrio
en el hornillo.
Anatomía del calor.
Me veo identificado en cada poro
de los árboles,
el centro de mi hogar lo voy buscando

por los campos secos y agrietados.
Después creo de los terrones el sistema planetario,
el universo de ocultas aguas subterráneas

Mi Cosmos

Traducción del macedonio al español: Marco Vidal González

-  6 poemas de Stefan Markovski
-  5 poemas de Magdalena Caparovska en macedonio y en español

¡Síguenos en facebook!

6 poemas de Stefan Markovski en macedonio y en español

Stefan Markovski nace y crece en la ciudad de Gevgelija, donde completa sus estudios de primaria y secundaria. Se gradúa en la Cátedra de literatura comparada de la Facultad de Filología en el Instituto de Filosofía de la Universidad Sv. Kiril y Metodi de Skopje. Más tarde se matricula en la especialidad de guión de cine y televisión en la Facultad de artes dramáticas de Skopje. Como resultado de su amplia carrera como escritor, la cual incluye trabajos en diferentes géneros, temas y campos de estudio, tanto teóricos como académicos, Markovski ha sido galardonado con diferentes premios literarios, teniendo un amplio reconocimiento tanto en Macedonia como en el extranjero. La obra de Markovski ha estado incluida en diferentes antologías de literatura macedonia contemporánea y también ha participado en numerosos festivales. Parte de su obra ha sido publicada en diferentes lenguas europeas.

Stefan Markovski es miembro de la Unión de escritores de Macedonia, del centro macedonio del instituto internacional de teatro así como de otras organizaciones.

Es el redactor principal de la revista literaria macedonia más antigua “Sovremenost” (Современост) con sede en Skopje y es también editor de los libros de poesía “Caravana métrica” (Метрички карван). Habla y traduce del inglés, serbio, croata, bosnio y búlgaro al macedonio.

Página de facebook del autor

Estas traducciones fueron publicadas en la revista literaria Vallejo & Co.

Живот, игра

Животот е игра
сувољубна стреа со раширени раце
те прегрнуваат
ти го слушаш ехостихот на дождот
од кој си избегал
и ги шириш своите.
Животот нè игра
ко палаво дете што игра фудбал
среде на
пукнатите улици на Саун Пауло
или безочен бездомник пред њујоршко метро
кој дочекал изгубени странци
или мирожив адикт на ангелска прав
додека сфаќа дека најдлабоката дупка на светот
е само Рајот свртен наопаку.

Vida, juego

La vida es un juego
un seco refugio cariñoso
que con los brazos abiertos
te abraza
tú oyes el estribillo del eco de la lluvia
del que te escapaste
y extiendes tus brazos.
La vida juega con nosotros
al igual que un niño travieso juega al fútbol
por las calles agrietadas de Sao Paulo
o un indigente despiadado junto al metro de Nueva York
que estuvo esperando extranjeros perdidos
o un adicto vivo y pacífico del polvo angelical
mientras se da cuenta de que el agujero más profundo del mundo 
es simplemente el Paraíso vuelto del revés.

Заминувајќи

Уличниот воздух мириса на влажна топлина
од сонце зачадено во боите на ноември
што ги гори дрвјата запловени низ дожд.
Бескрилна птица чии очи копчиња се
за бесплатната музика што го напојува
нискиот притисок на градот
стои на покривот од една стокатница
и ми вели да заминам со
не толку дружељубивиот хлорофил.
Трчајќи се вртам
таа слетува на дрво
и следниот миг гранка е
облечена во мов со боја на градското минато
низ кое заминувам.

Partiendo

El aire de la calle huele a calor húmedo
que ahumado por el sol e inmerso en los colores de noviembre
quema los árboles que nadan entre la lluvia.
Un pájaro sin alas y cuyos ojos son botones
para la música gratis que empapa
la baja presión de la ciudad
permanece en los alto de un rascacielos
y me dice que me marche
con un poco de simpática clorofila.
Me giro corriendo
el pájaro aterriza en un árbol
y al instante se convierte en una rama
vestida de moho en los colores del pasado urbano
a través de la que me voy
marchando.

Последна желба за здив

Човечкиот череп е машина
што ѕида ангели од златна прашина
за кои премногу мек е воздухот веќе
твојата наука ги учи и орлите да ги свиваат
гнездата од метал
космички (м)ириси ја впиваат
дур’ врнат равенките што ти ја клонираат
величествената досада
ти си Космос што го колонизираат сенките
со титаниумски брод без посада
убавино на прва воздишка и последна желба за здив.

Último deseo para respirar

El cráneo humano es una máquina
que construye ángeles de polvo dorado
para los que el aire es ya demasiado blando
tu ciencia enseña a las águilas a doblar
los nidos metálicos
olores cósmicos la absorben
mientras llueven las ecuaciones que clonan
el majestuoso hastío
tú eres el Cosmos al que colonizan las sombras
con un barco titánico sin tripulación
Oh, belleza del primer suspiro y último deseo para respirar.

Мегаоткритие

Порталот во средината на челото
те издава
ко беззабната насмевка белиот ветар меѓу челичните конструкции
што го чинат
мегалополисот
на мегалитската
мегакорпорација
што ги произведува ветерниците – ориентир
за вортексот што со придушен инфразвук
нè испраќа во небеса од сина надеж
и поход по уште едно мегаоткритие.

Megadescubrimiento

El portal en la mitad de la frente
te delata
como la mirada sin dientes al blanco viento
entre las construcciones de acero
que hacen
de la megalópolis
de la megacorporación
megalítica
la cual fabrica los molinos de viento: una brújula
que con un infrasonido amortiguado para el vórtice
nos envía a los cielos de la esperanza azul
y por el camino hacia otro megadescubrimiento.

Метафизика на Тагата

Јазикот е лифт
во кој букви од вечерното студенило
речиси спонтано влетуваат
додека чекаш да се заглави
среде стариот меѓукат на раздорот.
Секоја точка е оска
во која ги закопуваш нотите
и удирајќи ги по врат
добиваш хелиоптери
што по навика те извлекуваат надвор.

Metafísica de la Tristeza

La lengua es un ascensor
en el que las letras de la frialdad de la tarde
se adentran casi espontáneamente
mientras esperas a que se atasque
en la mitad de la vieja entreplanta del desacuerdo.
Cada punto es un eje
en el que entierras las notas
y golpeandolas por el cuello
obtienes helicópteros
que por costumbre te empujan hacia fuera. 

Туѓинци

Бездомничка бара цигара на железничката
во торбите на патниците се збрани
атомите кои конечно треба да се потрошат
помеѓу ѕидовите на удобното
издишен апсурд ги исполнува чекалните
и ги истиснува зборовите
потрошени погледи прогласуваат празници
пијаното плачешкум пека по прокопсаност
туѓинци сме
со индиферентни, а концентрирани погледи
и очи пред кои, само понекогаш
графитите се смешани со фрески
со минимални и вредни движења
со зборлеста немост и склупчено време
во шупливиот камен на Сизиф со кој жонглираат рамениците
за нас науката е несфатено многустишје
во нашите дворови наскоро ќе израснат шишарки
да ги соберат прецизно фрлените зборови. 

Extranjeros

Una vagabunda busca un cigarrillo en la estación
en las bolsas de los pasajeros están
los átomos que finalmente acabarán desvaneciéndose
entre las paredes de la comodidad.
Lo absurdo de la espera llenan los vestíbulos
y reemplaza las palabras
miradas congeladas proclaman las fiestas
llorando el piano ruega un poco de cortesía
somos extranjeros
con miradas indiferentes y enfocadas
con ojos ante los grafitis
que a veces se diluyen con los frescos
con peligrosos y mínimos movimientos
con una mudez habladora y el tiempo esculpido
en la piedra hueca de Sísifo con la que hacen malabares los hombros
para nosotros la ciencia es un conjunto de poemas incomprendidos
en nuestros jardines pronto crecerán piñas
para que recojan las palabras arrojadas.

Traducción de macedonio a español: Marco Vidal González

- 5 poemas de Mitko Gogov en macedonio y en español 
- 5 poemas de Magdalena Caparovska en macedonio y en español 

¡Síguenos en facebook!

¿Qué ocurre entre Macedonia y Bulgaria?

Esta navidad hice mi tercer viaje a Macedonia y, después de 1 año informándome sobre la cuestión macedonia, estudiando su lengua y interesándome, en definitiva, por lo que ocurre entre ambos países, decidí hacer un post en el que explicar de forma más o menos objetiva lo que ocurre.

Antes de empezar quiero aclarar algunas cosas para evitar polémicas, ya que se trata de un tema sensible:

-Macedonia es el término que usaré para referirme a la actual República de Macedonia.
-Macedonio lo usaré para referirme a lo que se habla en ese territorio.
-La Región de Macedonia es el territorio de la Macedonia histórica, que ocupa la actual Macedonia, parte del sur-oeste de Bulgaria y el nor-oeste de Grecia.

Macedonia histórica o Región de Macedonia

Cada vez que he hablado con un búlgaro sobre este tema ha habido algún comentario que expresa el conflicto que todavía existe. Solo dos veces me ha pasado en la que yo haya dicho "he estado en Macedonia" y que la respuesta haya sido "¿y qué tal?". Las otras 1000 veces restantes he tenido la respuesta de Македония е била част на България о Македония е българска. Con esto quiero decir dos cosas: la primera es que esto refleja la actualidad de la cuestión; la segunda: ¡ya sé que Macedonia ha sido parte de Bulgaria! Pero ходер, ¿por qué no me preguntáis por lo bonito que es Ohrid o que cuántos dias he estado por allí?

La mayoría de las veces en las que yo he intentado sacar este tema, he esuchado varios argumentos:

-Macedonia es una nación con 25 años de historia.
-La lengua macedonia no existe. Es simplemente un dialecto del búlgaro.
-La lengua macedonia fue un proyecto de Tito.

Son los tres comentarios más frecuentes cuando pregunto sobre este tema. Y ya que he tenido la oportunidad de conocer muy bien la opinión búlgara, pregunté a mis amigos macedonios sobre el tema, y a continuación voy a poner el argumento que ellos me han dado (puntualizo que mis amigos macedonios no son nacionalistas, ya que hay gran parte de macedonios cuyo patriotismo roza el ridículo de afirmar cosas como que los actuales macedonios son hijos de Alejandro Magno):

-La lengua macedonia es una lengua independiente al búlgaro, simplemente se estandarizó muy tarde. Siempre se ha hablado de esa forma, pero por razones históricas nunca se pudo hacer antes su estandarización. Ha sido siempre un territorio dependiente y en la época yugoslava se estudiaba en serbio.

Bien, una vez que ya sabemos algunos de los argumentos más comunes, hay que darle peso, y la idea de este post es hablar de hechos históricos para que cada uno pueda sacar sus conclusiones o que simplemente pueda entender el por qué de esos argumentos.

EL PRIMER IMPERIO BÚLGARO

El Primer Imperio Búlgaro fue un estado medieval que existió entre los siglos VII y XII. En su momento de máximo apogeo, tenía una gran extensión que ocupaba desde Budapest hasta el mar Negro y desde el río Dniéper en Ucrania hasta el mar Adriático. Es en este período cuando existe la България на три морета



Esto ocurrió bajo el reinado de Presián I. Es en este momento cuando Macedonia pasa a ser controlada por Bulgaria.

SEGUNDO IMPERIO BÚLGARO

El zar Kaloyan libró batallas contra el Imperio bizantino y logró conquistar parte de Tracia, Rodopite y toda la Región de Macedonia.

Sin embargo sería bajo el reinado de Konstantin I cuando perdería el norte y el centro de la Región de Macedonia.

Después del Segundo Imperio Búlgaro vendría la Conquista Otomana y toda la región caería en manos turcas.

ВМРО o la Organización Interna Revolucionaria de Macedonia

ВМРО fue una organización que nació en la Región de Macedonia y que tenía el objetivo de lograr la independencia de esta región. Luchaba por el reconocimiento de los habitantes de esta región, sin importar su origen étnico o religioso. En 1895 se unió Gotse Delchev y se convertiría en uno de sus principales líderes.
Tras la muerte de Gotse Delchev, tuvo lugar la Revuelta de Ilinden en la región de Macedonia. El éxito inicial de la revuelta dio lugar al establecimiento de la República de Krúshevo ubicado en el centro de la actual Macedonia, hasta que el ejército otomano los derrotara. Este fracaso daría lugar a dos posturas en la organización: una que buscaba anexionarse a Bulgaria y otra de tendencia federalista que apoyaba la creación de una Federación Balcánica (de inspiraciones socialistas).

DESDE LA INDEPENDENCIA OTOMANA HASTA LA INDEPENDENCIA DE YUGOSLAVIA

Cuando la dominación turca cayera totalmente, la Macedonia eslava fue disputada por Bulgaria y Serbia, quedando bajo la soberanía del reino de Serbia en 1912.
Tras la Segunda Guerra Mundial, la Macedonia eslava que era parte de Serbia pasó a ser la República Socialista de Macedonia, una de las repúblicas federadas de Yugoslavia.

Cuando se disolvió Yugoslavia, y en un momento de guerras en los balcanes, la República de Macedonia declaró su independencia a Yugoslavia. Sin embargo, el Ejército yugoslavo no intervino. Bulgaria fue el primer país en reconocer a Macedonia su nombre.

Ahora que hemos hablado de historia, vamos a pasar a un temás aún mas controvertido: la lengua.

Bien es cierto que el macedonio y el búlgaro son lenguas mutuamente inteligibles, es decir, son lenguas que se entienden entre sí sin problemas a rasgos generales. Sin embargo, esto no sería un motivo suficiente para no considerarlas lenguas diferentes. Por ejemplo, el gallego y el portugués son lenguas mutuamente inteligibles pero nadie duda de que sean lenguas independientes la una de la otra.

En este caso el problema surge por dos cuestiones:

-En varios dialectos búlgaros existen las particulariedades que tiene el macedonio, como la formación del futuro con la partícula ке en lugar de ще.

-La estandarización de la lengua macedonia se produce muy tarde. Hasta entonces no hay documentos escritos en macedonio. 

-Hay un vacío en el tiempo, el macedonio carece de una literatura desarrollada hasta hace prácticamente 50 años. 

¿Qué diferencias existen entre el búlgaro y el macedonio?

LÉXICO

Evidentemente es la diferencia más llamativa, el macedonio está muy influenciado por el serbio y las diferencias léxicas con el búlgaro suenan muy graciosos a ambos, por ejemplo: 

зимен - зимски
автогара - автобуска станица
забележителност - знаменитост

Algunas cosas en macedonio a los búlgaros les suena un poco rural, como decir треба en lugar de трябва o дека en lugar de че. 

Voy a poner algunos ejemplos de frases en búlgaro y macedonio, que encontré en un corpus lingüístico:
  

GRAMÁTICA

En macedonio, a diferencia del búlgaro, es muy frecuente la duplicación del complemento directo en la oracion, por ejemplo аз го сакам свóето дéте. En búlgaro sería аз обичам своето дете (Yo quiero a mi hijo. En macedonio sería Yo LO quiero a mi hijo, literalmente).

Otra diferencia es la ya mencionada partícula del futuro, que en lugar de ще, usan ќе. 

Además, mientras en búlgaro se dice Аз съм НА 20 години, literalmente yo estoy en los 20 años, en macedonio dicen igual que en español, usando el verbo tener: аз имам 20 гóдини.  


Hasta aquí termina mi post sobre un tema que, probablemente, nunca vaya a solucionarse. La lingüística está siempre empapada y influenciada por la política, y por esta razón este tema difícilmente se puede analizar sin tener en cuenta la historia y la política. Sin embargo, voy a dejar dos videos: uno es un documental búlgaro sobre la creación de la lengua macedonia, y otro es la visión dеl lingüista y eslavista Victor Fredman, en el que defiende la existencia del macedonio como lengua.

  
    
Y vosotros, ¿qué opináis de la cuestión macedonia? ¿Conocéis algún caso similar en otras lenguas?

Entrada relacionada  Manifestantes irrumpen en el Parlamento de Skopje violentamente tras la elección de un presidente albanés